ตำนานในการทำลายการอักเสบ

การอักเสบมักจะเป็นประเด็นสำคัญเมื่อกล่าวถึงเรื่องสุขภาพ แต่ในบรรดาหัวข้อเรื่องสุขภาพยอดนิยมทั้งหมด ข้อมูลจำนวนมากที่เราได้รับผ่านการค้นหาโดย Google แบบง่ายๆ
อาจทำให้การระบุข้อเท็จจริงจากนิยายเป็นเรื่องยาก Mr. Rachel Hawkins นักโภชนากรชาวออสเตรเลีย ได้สร้างสถิติใหม่ด้วยการขจัดความเชื่อผิดๆ เกี่ยวกับการอักเสบ การอักเสบทั้งหมดไม่ดีสำหรับคุณจริงหรือใหม่ นมและน้ำตาลทำให้เกิดการอักเสบจริงหรือไม่ อาหารเสริมจากขมิ้นเป็นยาแก้อักเสบที่วิเศษใช่หรือไม่ เขาได้ตอบคำถามเหล่านี้และอื่นๆ ดังต่อไปนี้


ความเชื่อที่ 1 การอักเสบทั้งหมดนั้น “ไม่ดี” สำหรับร่างกาย

การอักเสบคือการตอบสนองของภูมิคุ้มกันตามปกติที่มีบทบาทสำคัญในการรักษา การอักเสบมี 2 รูปแบบหลัก คือ การอักเสบแบบเฉียบพลันและการอักเสบแบบเรื้อรัง
การอักเสบแบบเฉียบพลัน คือ การอักเสบที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและมีแนวโน้มที่จะบรรเทาลงภายในไม่กี่ชั่วโมง เป็นวันหรือเป็นสัปดาห์ และสามารถเกิดขึ้นได้จากการติดเชื้อหรือการบาดเจ็บ ยกตัวอย่างเช่น การอักเสบที่เกิดจากข้อเท้าแพลง การอักเสบประเภทนี้ถือเป็นการอักเสบ “ที่ดี” เพราะในความเป็นจริงคือเป็นการปกป้องกล้ามเนื้อที่บาดเจ็บจากความเสียหายเพิ่มเติม
ในทางตรงกันข้าม การอักเสบแบบเรื้อรังคือการอักเสบแบบยาวนาน การอักเสบชนิดนี้เป็นสาเหตุของโรคต่างๆ และเป็นการอักเสบชนิดที่เราเรียกว่าเป็นการอักเสบ “ที่เลว”


ความเชื่อที่ 2 น้ำตาลทุกชนิดเป็นสาเหตุของการอักเสบ

น้ำตาลทราย (ซูโครส) และน้ำเชื่อมข้าวโพดเป็นน้ำตาล 2 ชนิดทั่วไปที่ถูกเติมลงไปในอาหารทางตะวันตกมากที่สุด จากงานวิจัยระบุว่าการบริโภคอาหารที่มีน้ำตาลชนิดที่เติมลงไปในอาหารปริมาณสูง โดยเฉพาะซูโครสและฟรุกโตสจะช่วยกระตุ้นให้เกิดการอักเสบในร่างกายและเป็นสาเหตุให้เกิดโรคหลายๆ โรค เช่นโรคอ้วน โรคเบาหวาน และภาวะดื้อต่ออินซูลิน อย่างไรก็ตามน้ำตาลทุกชนิดไม่ได้เท่ากันทั้งหมด
ตามธรรมชาติแล้วน้ำตาลพบได้ในอาหาร เช่น ผลไม้ น้ำผึ้งและเมเปิ้ลไซรัปซึ่งจริงๆ แล้วมีส่วนประกอบที่ต้านอักเสบ ในน้ำผึ้งได้มีการวิจัยว่ามีคุณสมบัติต้านอักเสบในตัวเองเนื่องจากมีสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพ 2 ชนิดเรียกว่า ฟลาโวนอยด์ (Flavonoids) และ โพลีฟีนอล (Polyphenols) ซึ่งทำหน้าที่เป็นสารต้านอนุมูลอิสระช่วยลดความเสียหายจากอนุมูลอิสระ และการอักเสบในร่างกาย
ผลไม้เป็นแหล่งของสารต้านอนุมูลอิสระที่มีคุณค่าด้วยเหมือนกัน รวมทั้งไฟเบอร์ การวิจัยระบุว่าการบริโภคอาหารที่อุดมด้วยไฟเบอร์ รวมทั้งผลไม้ช่วยทำให้กระบวนการอักเสบที่ก่อให้เกิดโรคเรื้อรังต่างๆ ลดลง ดังนั้นเมื่อกล่าวถึงน้ำตาลแล้ว น้ำตาลทุกชนิดไม่ได้เป็นสาเหตุของการอักเสบทั้งหมดขึ้นอยู่กับชนิด และปริมาณเป็นส่วนสำคัญ


ความเชื่อที่ 3 นมเป็นสาเหตุของการอักเสบ

คำถามที่ว่านมทำให้เกิดการอักเสบหรือไม่เป็นที่ถกเถียงกันและนั่นก็มีงานวิจัยที่สนับสนุนการโต้แย้งทั้ง 2 ฝ่ายเช่นกัน อาหารที่มีส่วนผสมของนม เช่น โยเกิร์ต คีเฟอร์ (Kefir) ชีส เนย ครีม และไอศกรีม ผลิตภัณฑ์จากนมมีส่วนประกอบของสารอาหารที่สำคัญรวมถึง โปรตีน แคลเซียม โพรไบโอติกส์ วิตามิน B วิตามิน D รวมถึงไขมันอิ่มตัว

ครั้งหนึ่งเคยมีความเชื่อว่าไขมันอิ่มตัวที่พบได้ในผลิตภัณฑ์จากนมเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดการอักเสบและก่อให้เกิดโรคหัวใจตามมา อย่างไรก็ตามในปี 2017 ได้มีผลจากการทดสอบเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์นมและการอักเสบจากผู้ทดลอง 52 คน พบว่าผลิตภัณฑ์จากนมมีผลต้านการอักเสบที่อ่อนแอ แต่มีนัยสำคัญทางสถิติในร่างกาย หมายความว่าไขมันอิ่มตัวที่พบในผลิตภัณฑ์นมอาจไม่ได้อักเสบอย่างที่คิด

แม้ว่าการบริโภคผลิตภัณฑ์จากนมจะเชื่อมโยงกับสภาวะการอักเสบบางอย่าง เช่น สิว อย่างไรก็ตามหลักฐานที่มาสนับสนุนข้อความดังกล่าวนี้ยังคงอ่อนอยู่ ดังนั้นหากเราพิจารณาจากหลักฐานทั้งหมด เราสามารถสรุปได้ว่าผลิตภัณฑ์จากนมไม่ส่งเสริมการอักเสบในประชากรทั่วไป ยกเว้นในผู้ที่แพ้ผลิตภัณฑ์จากนม ดังนั้นการนำการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตที่มีสุขภาพดีไปใช้กับปัจจัยเหล่านี้และนำอาหารสไตล์เมดิเตอร์เรเนียนมาใช้มากขึ้นคุณจะสามารถลดการอักเสบของระบบได้เป็นอย่างดี


ความเชื่อที่ 4 เราสามารถที่จะลดการอักเสบของระบบได้ด้วยการรับประทานอาหารและการปรับเปลี่ยนวิถีชีวิต

การอักเสบของระบบใช้เพื่ออธิบายเมื่อมีการอักเสบเกิดขึ้นทั่วร่างกายเป็นรูปแบบของการอักเสบแบบเรื้อรังหรือยาวนานซึ่งเป็นสาเหตุของการเกิดโรค
อาหารเมดิเตอร์เรเนียน คือรูปแบบการรับประทานที่มีคุณสมบัติในการต้านอักเสบและมีงานวิจัยทางด้านประสิทธิภาพในการป้องกันและรักษาโรคที่เกี่ยวข้องกับการอักเสบเรื้อรัง เช่น โรคหัวใจ เบาหวานประเภท 2 โรคซึมเศร้า และโรคความจำเสื่อม

อาหารเมดิเตอร์เรเนียน คืออาหารที่มาจากพืชเป็นส่วนใหญ่ รวมถึงอาหารที่ไม่ผ่านการขัดสี เช่นผัก ผลไม้ ธัญพืชเต็มเมล็ด พืชตระกูลถั่ว ถั่วเปลือกแข็ง และน้ำมันมะกอกบริสุทธิ์ ซึ่งอาหารเหล่านี้อุดมไปด้วยสารต้านอนุมูลอิสระ ที่สำคัญ คือประโยชน์ของอาหารเหล่านี้มีความเชื่อมโยงกับรูปแบบการรับประทานโดยรวม ไม่ใช่อาหารหรือสารอาหารแต่ละอย่าง นอกจากสิ่งที่เรากินแล้วยังมีปัจจัยการดำเนินชีวิตอีกหลายอย่างที่สามารถเพิ่มสภาวะการอักเสบในร่างกายของเราได้ สิ่งเหล่านี้รวมถึงการอดนอน ความเครียดเรื้อรัง การขาดการออกกำลังกาย สูบบุหรี่ และการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอลล์ที่มากเกินไป


ความเชื่อที่ 5 เราควรจะรับประทานขมิ้นบ้าง

สารประกอบออกฤทธิ์ในขมิ้นชันจะช่วยลดการอักเสบและช่วยรักษาอาการที่เกี่ยวข้องกับการอักเสบ ในความจริงคือไม่มีสารอาหารชนิดเดียวที่จะเป็นยาวิเศษรักษาโรคทุกอย่างได้ เมื่อมีการลดการอักเสบวิธีการที่มีปัจจัยหลายอย่างและหลากหลายทางโภชนาการซึ่งจัดการกับการเปลี่ยนแปลงของอาหารและวิถีชีวิตที่กล่าวถึงก่อนหน้านั้นดีที่สุด มีอาหารเสริมบางอย่างที่อาจช่วยลดการอักเสบโดยให้ร่างกายมีการป้องกันสารต้านอนุมูลอิสระ ได้แก่ เคอร์คูมิน (Curcumin) น้ำมันปลา เรสเวอราทรอล (Resveratrol) และขิง

โปรดทราบว่าโรคที่ได้รับประโยชน์จากการเสริมสารอาหารเหล่านี้มีความหลากหลาย อย่างไรก็ตามอย่าคาดหวังการรักษาแบบปาฎิหาริย์ ภาพรวมมีความสำคัญมากกว่าสารอาหารเพียงชนิดเดียว ดังนั้นหากเลือกที่จะเสริมให้ทำควบคู่กับการรับประทานอาหารที่ไม่ผ่านการขัดสีอย่างสมดุล